Döngüsel ekonomi; Ticari Atık Yönetmeliği

Ticari Atık Yönetmeliği

Ağustos 2017'den itibaren, revize edilmiş Ticari Atık Yönetmeliği (GewAbfV) yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik, ticari işletmelerden kaynaklanan atıkların yönetimini düzenlemektedir. Bu yönetmelikle özellikle 5 aşamalı atık hiyerarşisinin uygulanması amaçlanmaktadır. Ticari kentsel atıklar ile inşaat ve yıkıntı atıklarındaki yüksek değerli malzemelerin yeniden kullanımı, işlenmesi ve geri dönüşümü daha fazla teşvik edilmektedir. Hammadde tasarrufu sağlamak amacıyla, maddi geri dönüşüm, enerjisel geri dönüşüme göre önceliklidir.

Tüm ticari atık üreticileri ve sahipleri, ayrıştırmalı toplama ve belgeleme yükümlülüğüne tabidir.

Ticari katı atıkların ortaya çıktığı yerler şunlardır:

• Sanayi, ticaret ve zanaat, diğer ticari işletmeler
• Ofisler, idari kurumlar ve hukuk büroları, serbest meslek sahipleri
• Kiliseler, eğitim kurumları, yüksekokullar, teknoloji merkezleri, “kamu ve özel kurumlar”
• Okullar ve anaokulları, dernekler,
• Gastronomi ve otelcilik sektörü,
• Muayenehaneler, klinikler ve yaşlı bakım merkezleri vb.

Önemli:

1. Ayrıştırılmış toplama zorunluluğu. Üretim yerinde ortaya çıkan atıklar, türlerine göre ayrıştırılarak toplanmalıdır.
2. Karışık toplama: Yalnızca istisnai durumlarda izin verilir. Atıklar ayrı olarak toplanamıyorsa, ticari işletmeler bunun nedenlerini açıklamak zorundadır. Ayrıca, karışık atıklar ilke olarak § 6 GewAbfV'nin gerekliliklerini karşılayan bir ön arıtma tesisine gönderilmelidir (§4 GewAbfV).
3. Belgeleme yükümlülüğü. Her atık grubu için yıllık olarak ne kadar miktar oluştuğu ve atıkların nasıl geri kazanıldığı veya bertaraf edildiği belirtilmelidir. Görevlendirilen firma, kullanılan konteyner türleri ve boyutları, bertaraf anlaşmaları ve devralma beyanları, miktarlar ve atıkların akıbeti belgelenmelidir.

Aşağıdaki atık grupları ayrı olarak toplanmalıdır

Ticari evsel atıklarda

• Kağıt, mukavva ve karton (hijyen kağıtları hariç)
• Cam
• Plastikler
• Metaller
• Biyolojik olarak parçalanabilir mutfak ve kantin atıkları, bahçe ve pazar atıkları
• Ahşap
• Tekstil
• Diğer atık grupları (Ticari Atık Yönetmeliği'nin 2. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde belirtilen atıklarda bulunanlar)

İnşaat ve yıkıntı atıkları

• Cam (atık kodu 17 02 02)
• Plastik (atık kodu 17 02 03)
• Alaşımlar dahil metaller (atık kodu 17 04 01 ila 17 04 07 ve 17 04 11)
• Ahşap (atık kodu 17 02 01)
• Yalıtım malzemesi (atık kodu 17 06 04)
• Bitüm karışımları (Atık kodu 17 03 02)
• Alçı bazlı yapı malzemeleri (atık kodu 17 08 02)
• Beton (atık kodu 17 01 01)
• Tuğla (Atık kodu 17 01 02)
• Fayans ve seramik (Atık kodu 17 01 03)

İnşaat ve yıkım çalışmalarında ortaya çıkan ambalajlar (Grup 15 01), bertaraf yükümlülüğü bulunan ürün sorumlularına teslim edilmedikleri sürece, farklı malzeme bileşimlerine (kağıt, cam, plastik, metal vb.) göre ayrı olarak toplanmalıdır.

Yanlış atık oranı

Ticari işletmeciler, yanlış atık oranının %5'in altında kalmasını sağlamalıdır.

Zorunlu genel atık çöp kutusu

Her işletme, geri dönüştürülemeyen atıklar için en az bir adet belediyeye ait genel atık çöp bidonunu bulundurmalı ve kullanmalıdır. Bidonun boyutu, belediye atık yönetimi yönetmeliğine göre belirlenir (işletmenin türü ve büyüklüğüne veya çalışan sayısına göre) (§7 GewAbfV)
Bertaraf edilecek genel atıklar arasında örneğin kırık cam, kullanılmış hijyen ürünleri, kullanılmış/bozuk ofis malzemeleri, çöp, küllük içeriği vb. yer alır.

Bu durum belgelendirilmeli ve yetkili makamın talebi üzerine ibraz edilmelidir.

1. Ayrıştırılmış toplama kanıtı

İşletmede ortaya çıkan tüm ilgili atık grupları için, örneğin yerleşim planları, fotoğraflar, teslimat veya tartım belgeleri gibi pratik kanıtlar veya benzer belgeler aracılığıyla.

2. Atık bertaraf şirketinin devralma beyanı

Atıkların ilk toplanmasından önce, hem atıkların nereye gideceğine dair bir kanıt hem de tahmini kütle hakkında bir tahmin sunulmalıdır (atık bertaraf şirketinin adı ve adresi, atıkların planlanan varış yeri).

3. Ayrıştırmalı toplama veya ön işleme yükümlülüğünden sapmalar: Atık üreticisi, istisnaları (teknik olarak imkansız veya ekonomik olarak makul olmayan durumlar) her bir durumda ayrıntılı olarak gerekçelendirmeli ve anlaşılır bir şekilde açıklamalıdır.

4. İşletmeci Beyanı

Bir ön işleme tesisine ilk teslimattan önce, görevlendirilen atık bertaraf şirketi tarafından, ön işleme tesisinin gerekli teknik donanıma sahip olduğu ve ayırma ve geri dönüşüm oranlarını karşıladığına dair yazılı bir teyit alınmalıdır.

5. %90’lık ayrı toplama oranına ulaşıldığına dair olası kanıt

Bunun için sertifikalı bir uzman tarafından hazırlanan bilirkişi raporu gereklidir.

Belgeleme yükümlülüğünden istisna

Toplamda 10 m³'den az atık üreten küçük çaplı inşaat veya yıkım çalışmalarında, istisnai olarak atıkların akıbeti ayrı olarak belgelenmek zorunda değildir.

Atıkların ayrı toplanması ve geri kazanılması yükümlülüğü devam eder.

Ayrıştırma yükümlülüğünden istisnalar

1. Kanıtlanmış teknik imkansızlık (örn. yer yetersizliği, sadece halka açık bir alanda yerleştirilebilmesi)

2. Kanıtlanmış ekonomik olarak kabul edilemezlik (örn. ayrı toplama durumunda orantısız şekilde yüksek maliyetler, çok az miktar veya sadece ara sıra ortaya çıkan atıklar)

Ticari işletmeciler, olası alternatifleri (örn. getirme sistemleri) değerlendirmelidir.

Karışık atıklar aşağıdakileri içermemelidir:

• Bir istisna gerekçesi nedeniyle karışık olarak toplanan ticari katı atıklarda, özellikle yaşlı bakım evleri, hastaneler ve muayenehaneler gibi işletmeler, sağlık sektöründen (insan veya hayvan tıbbı) kaynaklanan atıkların karışıma dahil edilmediğinden emin olmalı ve bunu sağlamalıdır. Ayrıca, karışımdaki malzemelerin yüksek kalitede geri dönüşümünün mümkün olabilmesi için cam ve organik atıkların da mümkün olduğunca ayrı tutulması gerekir.
• İnşaat ve yıkıntı atıklarında, karışımların bileşimi konusunda zorunlu kurallar bulunmaktadır: 1. Karışım I: Yalnızca plastikler, metaller ve ahşap; bu tür karışımlar bir ön işleme tesisine gönderilmelidir. 2. Karışım II: ağırlıklı olarak beton, tuğla, fayans veya seramik; bu tür karışımlar bir işleme tesisine gönderilmelidir