Yaban hayvanlarının neden olduğu zararlar; Bildirim

"Yaban hayvanlarının verdiği zarar", tarım, bahçecilik ve ormancılık amaçlı kullanılan arazilerde yaban hayvanları tarafından meydana getirilen hasar olarak tanımlanır.

Federal Avcılık Kanunu, Bavyera Avcılık Kanunu ve bu kanunlara ilişkin olarak çıkarılan uygulama yönetmeliği ile Medeni Kanun, yaban hayvanlarının neden olduğu zararların tazminine ilişkin yasal dayanakları içermektedir (bkz. "Yasal Dayanaklar").

BJagdG'nin 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, yaban hayvanı hasarları aşağıdaki durumlarda tazmin edilir:

• zarar, kanunla belirlenen yaban hayvan türleri (geyikgiller, yabani tavşanlar veya sülünler) tarafından verilmişse ve
• etkilenen araziler bir av bölgesine aitse (İstisna: Arazilerde avlanma yasaklanmışsa veya kalıcı olarak avlanmaya izin verilmiyorsa, örneğin barış bölgeleri, tazminat yükümlülüğü yoktur.)

Ortak bir av bölgesine ait arazilerde meydana gelen yaban hayvanlarının neden olduğu zararlar için tazminat yükümlülüğü, ilke olarak av birliğine aittir. Ancak av birliği, av kiralama sözleşmesi kapsamında tazminat yükümlülüğünü av kiracısına devredebilir ve gerekirse bu yükümlülüğü, örneğin başka yaban hayvan türlerinin neden olduğu zararlar gibi durumlara da genişletebilir. Bununla birlikte, zarar gören kişi kiracından tazminat alamadığı durumlarda avcılık kooperatifinin tazminat yükümlülüğü devam eder (ikincil sorumluluk).

Özel av bölgelerinde avlanma hakkı kiralanmışsa, av kiracısının arazisini kendisi işleyen malik karşısındaki tazminat yükümlülüğü, ilke olarak avlanma hakkı sahibi ile malik arasında yapılan anlaşmaya göre belirlenir. Aksi belirtilmedikçe, av kiracısı yetersiz avlanma nedeniyle meydana gelen zarardan sorumludur.

Tazminat yükümlülüğü, örneğin aşağıdakilerde görülen av hayvanlarının neden olduğu hasarları kapsar

• tarlada yetişmekte olan mahsuller (ekim ile hasat arasındaki mahsuller)
• hasat edilmiş ancak henüz depoya taşınmamış tarla ürünlerine
• genç orman bitkilerinde görülen kemirme hasarları (tepe ve yan tomurcukların kemirilmesi)
• Yaban domuzlarının orman toprağını kazarak verdiği hasarlar ve tarım çitlerini aşarak verdiği hasarlar
• Yabani tavşanların bitki ve tohumları kazıp çıkarması ve orman toprağını kazması

Yabani hayvanların neden olduğu hasarların tazminat yükümlülüğü, örneğin, av bölgesi içinde bulunan başlıca ağaç türleri dışındaki türlerin dikilmesi nedeniyle artan bir tehlikeye maruz kalan bağlar, bahçeler veya orman kültürleri için, olağan koruma önlemlerinin alınmaması durumunda ortadan kalkar.

Yaban hayvanlarıyla meydana gelen kazalardan kaynaklanan zararlar, örneğin bir aracın yaban hayvanıyla çarpışması, yukarıda açıklanan anlamdaki “yaban hayvanlarının neden olduğu zararlar” kapsamına girmez.

Tazminat yükümlüsü, tazminat gerektiren durum meydana gelmemiş olsaydı var olacağı durumu yeniden tesis etmek zorundadır. Tazminat, ilke olarak ayni tazmin yoluyla karşılanmalıdır (örneğin, yaban domuzları tarafından altüst edilmiş bir çayırdaki toprak yığınlarının düzeltilmesi ve zarar gören alanların yeniden ekilmesi). Mağdur, ayni tazminat yerine, durumu eski haline getirmek için gerekli olan para tutarını talep edebilir. Tazmin edilebilir zararlar arasında, arazide meydana gelen doğrudan zararın yanı sıra olası dolaylı zararlar ve kar kaybı da yer alır.

Yetkili Makamlar

• ilke olarak belediyeler
• Belediyeye bağlı olmayan arazilerde meydana gelen zararlar:
  • Mülk, ortak avlanma alanına bağlıysa, ortak avlanma alanının bulunduğu belediye
  • diğer durumlarda, komşu belediyelerden biri

• Hasar, yasada belirtilen yaban hayvan türleri (geyikgiller, yaban tavşanları veya sülünler) tarafından meydana getirilmiştir.
• Etkilenen araziler bir av bölgesine aittir. (İstisna: Arazilerde avlanma yasaklanmışsa veya kalıcı olarak avlanmaya izin verilmiyorsa, örneğin barış bölgeleri gibi, tazminat yükümlülüğü yoktur.)

Tazminat yükümlüsü ile zarar gören taraf, zararın tazminatı konusunda anlaşmaya varamazlarsa, zarar gören taraf, vahşi hayvanların neden olduğu zararı ancak önceden yetkili belediyeye bildirmiş olması halinde mahkeme yoluyla talep edebilir (sözde ön işlem). Belediye, taraflar arasında dostane bir anlaşmaya varılmasını sağlamaya çalışır.

Dostane bir anlaşma sağlanırsa, tazminat hakkı sahibi ve tazminat yükümlüsünün yanı sıra tazminat tutarının da belirtildiği bir tutanak düzenlenir.

Dostane bir anlaşma sağlanamazsa, belediye, henüz yapmamışsa, bir yaban hayvanı hasar tespit uzmanını devreye sokmalı ve bu uzman, meydana gelen hasara ilişkin yazılı bir ekspertiz raporu hazırlamalıdır. Belediye, bu rapor temelinde, tazminat hakkı sahibi ile tazminat yükümlüsünü ve tazminat tutarını belirleyen ve masrafların nasıl karşılanacağına ilişkin bir hüküm içeren yazılı bir ön karar verir.

Yaban hayvanlarının neden olduğu zararın tazmini için geç veya açıkça haksız olan başvurular, belediye tarafından yazılı bir ret kararı ile reddedilir.

Ön karar ve ret kararı, dava yoluyla asliye mahkemeleri (yetkili sulh mahkemesi) nezdinde incelenebilir.

Dava, kararın tebliğinden itibaren dört haftalık zorunlu süre içinde açılmalıdır.

Uzlaşma tutanağı tebliğinden bir hafta sonra, ön karar ise tebliğinden dört hafta sonra, bunlara karşı süre içinde dava açılmadığı takdirde icra edilebilir hale gelir.

Yabani hayvanların neden olduğu zararın tazminine ilişkin hak, hak sahibinin zararı öğrendikten sonra veya gerekli özeni göstermiş olsaydı öğrenmiş olacağı tarihten itibaren bir hafta içinde yetkili belediyeye bildirimde bulunmaması halinde ortadan kalkar.

Ormancılık amaçlı kullanılan arazilerde meydana gelen hasarların bildirilmesi için, her yıl 1 Mayıs veya 1 Ekim tarihlerine kadar belediyeye iki kez bildirimde bulunulması yeterlidir. Bildirimde, tazminat yükümlülüğü talep edilen kişinin kimliği belirtilmelidir.

• Yaban hayvanlarının neden olduğu zararın yazılı olarak bildirilmesi veya ilgili belediyeye tutanak olarak kaydedilmesi