İkamet izni; verilmesi ve uzatılması için başvuru

Almanya’yı terk etmek zorunda olan, ancak özellikle hukuki veya fiili nedenlerle sınır dışı edilmeleri imkânsız olan ve çıkış engelinin öngörülebilir bir süre içinde ortadan kalkmasının beklenmediği yabancılara “duldung” verilir. Bu, bir ikamet izni niteliği taşımaz ve bu nedenle yasal ikamet hakkı da doğurmaz.

Sınır dışı edilmenin fiili veya hukuki nedenlerle hâlâ imkânsız olması durumunda geçici kalma izni uzatılır. Sınır dışı edilmenin önündeki engeller ortadan kalkarsa, Yabancılar Dairesi geçici kalma iznini iptal eder veya uzatım talebini reddeder.

Sınır dışı etmenin hukuki veya fiili nedenlerle imkânsız olduğu durumların yanı sıra, münferit vakalarda geçici kalma izninin değerlendirilebileceği başka durumlar da mevcuttur. Örneğin, acil insani veya kişisel nedenler ya da önemli kamu çıkarları, bir yabancının federal topraklarda geçici olarak kalmaya devam etmesini gerektiriyorsa, bu kişiye geçici kalma izni verilebilir.

İkamet Kanunu’nun 60c maddesi uyarınca acil kişisel nedenlere dayalı bir kalma izni, yabancı uyruklu kişinin Almanya’da devlet tarafından tanınan veya benzer şekilde düzenlenmiş bir meslekte nitelikli mesleki eğitime başlaması veya başlamış olması, mutlak bir çalışma yasağı bulunmuyorsa ve ikametin sona erdirilmesine yönelik somut tedbirler söz konusu değilse (sözde “eğitim amaçlı geçici kalma izni”).

Yabancı, özellikle on iki aydır geçici kalma iznine sahipse, on iki aydır sosyal sigorta yükümlülüğü olan bir işte çalışıyorsa, kimliğini belirli süreler içinde netleştirmişse, geçimini sağlayabiliyorsa ve herhangi bir suç işlememişse (sözde “Çalışma İzni”),

Bunun yanı sıra, İkamet Kanunu, belirli yabancı grupları için en üst eyalet makamının emriyle en fazla üç ay süreli genel bir geçici kalma düzenlemesi çıkarılmasını da öngörmektedir (sözde sınır dışı etme durdurma). Sınır dışı etmenin askıya alınması konusunda yabancıya bir belge düzenlenmelidir.

İkamet izni, mevcut ve icra edilebilir ülkeden ayrılma yükümlülüğünü etkilemez. Ancak ikamet izni ile birlikte, İkamet Kanunu’nun 95. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendi uyarınca “yasadışı” ikamet nedeniyle cezai sorumluluk ortadan kalkar. Hoşgörü, yabancının ülkeden ayrılmasıyla sona erer ve Almanya Federal Cumhuriyeti’ne geri dönme hakkı vermez.

Sınır dışı etmenin askıya alınması, diğer nedenlerin yanı sıra, yabancının kendi sorumluluğunda olan nedenlere dayanıyorsa, yani yabancı, kimliği veya uyruğu hakkında kendi aldatmacasıyla veya kendi yanlış beyanlarıyla sınır dışı edilmesini engelleyen durumu kendisi yaratmışsa ya da özel pasaport edinme yükümlülüğünü yerine getirmek için makul olarak beklenebilecek eylemleri yerine getirmemişse, İkamet Kanunu’nun 60b. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, “kimliği belirsiz kişiler için” ibaresi eklenerek geçici kalma izni verilir.

Koşullar

Geçici ikamet izni sahipleri, kural olarak ilk etapta yalnızca bulundukları eyalette ikamet edebilirler (İkamet Kanunu’nun 61. maddesi). Ancak bu coğrafi kısıtlama (“ikamet zorunluluğu”), yabancının Almanya’da üç aydır izinli, geçici ikamet izniyle veya izin verilmiş olarak ikamet etmesi halinde kanun gereği ortadan kalkar. Ancak suçlular, uyuşturucu suçu şüphelileri ve ikametinin sona erdirilmesine yönelik somut tedbirlerin alınmak üzere olduğu geçici ikamet izni sahipleri için bu kısıtlama yeniden uygulanabilir.

Geçimini sağlayamayan hoş görülen bir yabancı, belirli bir yerde olağan ikametgahını kurmakla yükümlüdür (sözde ikamet şartı). Bu ikamet şartı kanun gereği ortaya çıkar. Yabancılar Dairesi tarafından aksi bir karar alınmadıkça, bu yer, sınır dışı edilmenin geçici olarak askıya alınmasına ilişkin kararın verildiği tarihte yabancının ikamet ettiği yerdir.

Kimliği belirsiz kişiler için verilen geçici kalma izni sahipleri de ikamet şartına tabidir.

Çalışma

İzinli bir yabancının, yabancı uyruklular kanunu kapsamında bu konuda açık bir izni olmadığı sürece, kanun gereği bir işte çalışması yasaktır. İzin, “kimliği belirsiz kişiler için” ibaresi ile verilmişse, ücretli bir işte çalışılmasına izin verilemez. Bunun yanı sıra, kanun gereği mutlak bir çalışma yasağı bulunan veya çalışmanın mümkün olmadığı başka durumlar da vardır. Bununla birlikte, belirli koşullar altında (örneğin, üç aylık yasal ikamet ve Federal İş Ajansı’nın onayı olması durumunda) ve Yabancılar Dairesi’nin takdir yetkisi kapsamında bir karar vermesi halinde istihdam izni verilebilir.

Yetki Alanları

Çıkış yükümlülüğü bulunan yabancıların menşe ülkelerine bağlı olarak, geçici kalma izninin verilmesi ve uzatılması konusundaki yetki, İlçe İdare Makamlarına bağlı Yabancılar Dairesi’ne veya Eyalet Hükümetleri bünyesindeki Merkezi Yabancılar Dairesi’ne aittir. Lütfen öncelikle bugüne kadar yetkili olan Yabancılar Dairesi’ne başvurun.

Sınır dışı edilmenin askıya alınması, çeşitli fiili veya hukuki nedenlerle söz konusu olabilir. Özellikle, Almanya’yı terk etmesi gereken ancak (henüz) sınır dışı edilemeyen kişilere, örneğin pasaportu olmadığı, bir hastalığı olduğu veya ilgili bölgeye uçacak bir uçuş bulunmadığı için, geçici kalma izni verilir.

Sınır dışı edilmenin hâlâ imkânsız olması durumunda bu izin uzatılır.

Ülkeyi terk etmesi gereken yabancıların menşe ülkelerine bağlı olarak, geçici kalma izninin verilmesi ve uzatılması için ilçe idare makamlarının Yabancılar Dairesi’ne veya eyalet hükümetlerinin Merkezi Yabancılar Dairesi’ne başvuru yapılmalıdır.

• Sunulması gereken belgeler büyük ölçüde değişiklik gösterebilir.
  Lütfen Yabancılar Dairesi’ne danışınız.

Geçici İkamet Belgesi'nin düzenlenmesi:

• sadece yapışkan etiket olarak: 58 Euro
• form üzerinde: 62 Euro

Geçici İkamet Belgesinin Yenilenmesi:

• sadece yapışkan etiket olarak: 33 Euro
• form üzerinde: 37 Euro