Oturma izni; Ukrayna’dan gelen mülteciler için geçici koruma başvurusu

Avrupa Birliği Konseyi’nin 2001/55/EG sayılı Direktif uyarınca aldığı bir karar neticesinde geçici koruma hakkı tanınan ve Federal Topraklar’da kabul edilmeye hazır olduklarını beyan eden yabancılara, Direktifin 4. ve 6. maddelerine göre belirlenen geçici koruma süresi boyunca ikamet izni verilir.

Geçici koruma amaçlı ikamet izni, Ukrayna’dan gelen savaş mültecilerine İkamet Kanunu’nun (AufenthG) 24. maddesi uyarınca verilir. Elektronik ikamet belgesinin düzenlenmesine kadar geçen süre için geçici ikamet belgesi, aksi takdirde sınır dışı edilmenin askıya alındığına dair bir belge düzenlenebilir.

AufenthG’nin 24. maddesi uyarınca verilen ikamet izni, koruma hakkı sahiplerine sınırsız olarak ücretli bir işte çalışma hakkı tanır.

Oturma izninin verilmesi için yetkili Yabancılar Dairesi’ne başvurulmalıdır. Federal İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan Ukrayna İkamet İzni Geçerliliğinin Sürdürülmesi Yönetmeliği (UkraineAufenthFGV) uyarınca, § 24 AufenthG'ye göre mevcut bir ikamet izninin uzatılması şu anda genellikle gerekli değildir.

4 Mart 2022 tarihli, Ukrayna’dan gelen mültecilerin kitlesel akınının varlığını tespit eden Avrupa Birliği Konseyi Kararı ile bu kararın ardından alınan kararlar temelinde, İkamet Kanunu’nun (AufenthG) 24. maddesi uyarınca ikamet izni verilmesi için gerekli şartlar şunlardır:

Hak sahibi kişi grubuna ait olduğunun kanıtlanması:

• 24 Şubat 2022 tarihinden önce Ukrayna'da olağan ikametgahı bulunan Ukrayna vatandaşları (Kararın 2. maddesinin 1. fıkrasının a bendi)
• 24 Şubat 2022 tarihinden önce Ukrayna’da uluslararası koruma veya eşdeğer bir ulusal koruma altında bulunan vatansız kişiler ve Ukrayna dışındaki diğer üçüncü ülke vatandaşları (Kararın 2. maddesinin 1. fıkrasının b bendi)
• Yukarıda belirtilen kişi gruplarının aile üyeleri
  Karara göre, “aile” kavramı aşağıdaki kişileri kapsamaktadır; ancak aile birliğinin 24 Şubat 2022 tarihinde Ukrayna’da halihazırda var olması gerekmektedir:
  • Madde 2, 1. fıkra a) ve b) bentleri kapsamındaki bir kişinin eşi veya bu kişiyle kalıcı bir ilişki içinde yaşayan evli olmayan partneri,
  • Madde 2, 1. fıkra (a) ve (b) maddelerinde belirtilen kişilerin veya eşlerinin ya da bu kişiyle kalıcı bir ilişki içinde yaşayan evli olmayan partnerlerinin reşit olmayan bekar çocukları (evlilik dışı veya evlilik içi doğmuş ya da evlat edinilmiş çocuklar olması fark etmeksizin),
  • sürgün edilenlerin kitlesel akınına neden olan olaylar sırasında aile birliği içinde yaşayan ve geçim veya bakımları açısından tamamen veya büyük ölçüde Madde 2, 1. fıkra (a) ve (b) maddelerinde belirtilen kişilere bağımlı olan diğer yakın akrabalar.
• Ukrayna dışında kalan diğer üçüncü ülkelerin vatandaşları ile vatansız kişilerden, 24 Şubat 2022 tarihinden önce Ukrayna hukukuna göre verilmiş geçerli ve süresiz bir ikamet izni temelinde Ukrayna’da yasal olarak ikamet ettiklerini kanıtlayabilenler, ve menşe ülkelerine veya bölgelerine güvenli ve kalıcı bir şekilde geri dönemeyenler. Ukrayna hukukuna göre verilen geçerli süresiz ikamet izni, Alman yerleşim izni veya AB daimi ikamet izni (§§ 9, 9a AufenthG) ile karşılaştırılabilir bir ikamet izni olarak anlaşılmalıdır. Ukrayna ikamet izni temelinde koruma talebinde bulunan kişiler, Yabancılar Dairesi’ne ilgili belgeleri ibraz ederek kabul kriterlerini karşıladıklarını kanıtlamalıdır.
• Halihazırda bir ikamet izniyle Federal Topraklar’da bulunan Ukrayna vatandaşları, belirli koşullar altında AufenthG’nin 24. maddesi uyarınca ikamet izni alabilirler. İlgili şartların sağlanması halinde, bu durum, mevcut hoşgörü gerekçesinin ortadan kalkması halinde, halihazırda hoşgörü izniyle Federal Topraklar’da bulunan kişiler için de geçerli olabilir.

Avrupa Birliği içinde, sözde “Toplu Göç Direktifi” uyarınca geçici koruma yalnızca bir ülkede talep edilebilir. Dolayısıyla, halihazırda başka bir AB üye ülkesinde koruma hakkı tanınmışsa, Almanya’da koruma hakkı tanınması söz konusu olamaz.

Aynı durum, bu arada uzun bir süre üçüncü bir ülkede kalmış ve orada ikamet iznine sahip olmanız halinde de geçerlidir.

Ayrıca, 5 Ağustos 2026 tarihinden itibaren koruma, Ukrayna’daki askeri yükümlülüklerini yerine getirmiş olan kişilere, ilgili belgenin ibrazı üzerine verilmektedir. Bu düzenleme, 4 Ağustos 2026 tarihinde veya öncesinde Almanya’da geçici koruma statüsünden yararlanmakta olan ve bu statüyü söz konusu tarihten sonra da kesintisiz olarak sürdüren kişiler için geçerli değildir.

Birçok Yabancılar Dairesi, başvuru için çevrimiçi bir prosedür sunmaktadır. Lütfen kendi Yabancılar Daireniz için bu imkânı kontrol edin. Yabancılar Daireniz çevrimiçi bir prosedür sunmuyorsa, e-posta yoluyla Yabancılar Dairesi ile iletişime geçin veya şahsen başvuruda bulunun.

24 Şubat 2022 tarihinde Rusya Federasyonu’nun işgali sonucu Ukrayna’da başlayan savaş nedeniyle yerinden edilen kişiler, şu anda Ukrayna Geçici İkamet Yönetmeliği (UkraineAufenthÜV) uyarınca vizesiz olarak Almanya’ya girebilir ve ilk kez federal topraklara giriş yaptıkları tarihten itibaren en fazla 90 gün süreyle istisnai olarak oturma izni olmadan burada kalabilirler.

Savaş mültecileri çalışmak istiyorlarsa, devlet desteğine (örneğin konut, nakit yardım veya tıbbi bakım şeklinde) ihtiyaç duyuyorlarsa ya da en geç belirtilen geçici süre dolmadan önce, oturma izni başvurusunda bulunmaları gerekmektedir.

• geçerli pasaport
• güncel biyometrik vesikalık fotoğraf (önden çekilmiş)
• Yetkili temsil durumunda: Vekaletname ile birlikte başvuru sahibinin ve vekilin kimlik kartları
• İsteğe bağlı:
  
  • Ülkeye giriş tarihini gösteren belge (örneğin, pasaportta veya diğer belgelerde bulunan giriş damgası),
  • Ukrayna’da askerlik yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair kanıt,
  • Kayıt işleminin tamamlandığına dair belge (örn. ilk kayıt belgesi),
  • Varsa ikametgah belgesi (örn. ikamet belgesi, kira sözleşmesi),
  • Ukrayna vatandaşı olmayanlar için: Ukrayna’da bugüne kadar geçerli olan ikamet hakkına dair kanıt.

Ruhsatın verilmesi ve süresinin uzatılması ücretsizdir.

İdare Mahkemesi Davası